Wyprawa w Góry Sowie z psem może być świetnym pomysłem na aktywny dzień, ale wymaga rozsądnego wyboru trasy i przygotowania. Podpowiadam, które szlaki nadają się na spokojny spacer, gdzie czekają trudniejsze podejścia, jak zadbać o wodę i bezpieczeństwo oraz o jakich zasadach obowiązujących na terenach chronionych trzeba pamiętać.
Najważniejsze informacje przed wyjściem na szlak
- Najłatwiejszy start daje trasa z Przełęczy Sokolej lub Rzeczki w kierunku Wielkiej Sowy.
- Pies powinien iść na smyczy, szczególnie w rezerwatach, przy ruchliwych odcinkach i w pobliżu dzikich zwierząt.
- Na dłuższą wycieczkę zabierz wodę dla psa i własną miskę, ponieważ naturalne źródła nie zawsze są dostępne.
- Najwyższy szczyt pasma, Wielka Sowa ma 1015 m n.p.m., ale podejścia mogą być męczące przez korzenie, kamienie i błoto.
- Przed wyjazdem sprawdź aktualne oznakowanie i regulaminy rezerwatów, bo lokalne zasady mogą się różnić.
Czy w Górach Sowich można chodzić z psem
Tak, większość popularnych szlaków jest dostępna dla osób spacerujących z psem. Trzeba jednak odróżnić park krajobrazowy od rezerwatu przyrody, ponieważ na obszarach objętych różnymi formami ochrony mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: pies idzie przy opiekunie, najlepiej na zwykłej smyczy o długości około 2-3 metrów. Smycz automatyczna słabo sprawdza się na wąskich ścieżkach, przy mijaniu ludzi i wtedy, gdy na trasie pojawi się sarna albo dzik.
Nie puszczam psa luzem tylko dlatego, że szlak prowadzi przez las i przez dłuższy czas nikogo nie widać. Zwierzę może spłoszyć mieszkańców lasu, pobiec za tropem albo wejść w miejsce, do którego obowiązuje zakaz wstępu. Przed wejściem do rezerwatu trzeba przeczytać tablice, a w razie rozbieżności to oznakowanie w terenie jest najważniejsze.
Które szlaki wybrać na pierwszy spacer
Góry Sowie nie są wysokie w porównaniu z Tatrami, ale potrafią zmęczyć. Dla psa trudniejsze od samego przewyższenia bywają śliskie korzenie, luźne kamienie i długie zejścia, dlatego trasę dobieram do kondycji zwierzęcia, a nie tylko do liczby kilometrów.
| Trasa | Dystans orientacyjny | Czas | Dla jakiego psa |
|---|---|---|---|
| Przełęcz Sokola - Wielka Sowa i powrót | około 8-9 km | 2,5-3,5 godziny | Dla psa w dobrej kondycji |
| Rzeczka - Wielka Sowa i powrót | około 8-10 km | 3-4 godziny | Dla średnio zaawansowanych |
| Przełęcz Jugowska - Kalenica i powrót | około 8-10 km | 3-4 godziny | Dla aktywnego psa |
| Przełęcz Jugowska - Wielka Sowa i powrót | około 12-14 km | 4-5 godzin | Dla psa przyzwyczajonego do gór |
Wielka Sowa z Przełęczy Sokolej
To jeden z rozsądniejszych wariantów na pierwszy dłuższy wypad. Podejście jest wyraźne, lecz trasa prowadzi głównie lasem i pozwala łatwo zawrócić, jeśli pies zacznie się męczyć. Na szczycie znajduje się charakterystyczna wieża widokowa, ale przed wejściem trzeba sprawdzić, czy pies może wejść na konstrukcję.W praktyce warto zaplanować przerwę nie dopiero na szczycie, lecz wcześniej, na spokojnym, zacienionym odcinku. Pies, który ciągnie pod górę, często pokazuje zmęczenie dopiero podczas zejścia.
Kalenica z Przełęczy Jugowskiej
Trasa w kierunku Kalenicy jest dobrym wyborem dla osób, które chcą połączyć leśny spacer z punktem widokowym. Szczyt ma około 964 m n.p.m., a na miejscu znajduje się wieża widokowa. Fragmenty w pobliżu rezerwatu wymagają szczególnej uwagi i prowadzenia psa blisko siebie.
Ten wariant wybieram wtedy, gdy zależy mi na spokojniejszej wycieczce niż zdobywanie Wielkiej Sowy. Jest wystarczająco długi, żeby pies się wyszalał, ale zwykle łatwiejszy do skrócenia.
Rzeczka i dłuższe podejście na Wielką Sowę
Start w Rzeczce pozwala zaplanować klasyczną wycieczkę na najwyższy szczyt pasma. Trasa ma leśny charakter, a jej trudność zależy przede wszystkim od tempa i warunków podłoża. Po deszczu ten sam odcinek może wymagać znacznie większej ostrożności niż podczas suchego lata.
Na pierwszą wyprawę z młodym albo starszym psem skróciłbym tę trasę i potraktował ją jako spacer do wybranego punktu, bez obowiązku dojścia na sam wierzchołek. W górach zawrócenie w połowie nie jest porażką, tylko dobrą decyzją treningową.
Jak przygotować psa do wyjścia
Przed całodniową trasą sprawdź, jak pies radzi sobie z podłożem innym niż chodnik. Kilka krótszych spacerów po lesie pozwoli ocenić, czy nie ma problemu z kamieniami, stromym zejściem albo przechodzeniem po mokrych korzeniach.
Na wycieczkę zabierz wyposażenie dopasowane do długości trasy:
- wodę w ilości zależnej od temperatury, wielkości psa i wysiłku, najlepiej z zapasem na całą trasę,
- składaną miskę albo butelkę z ustnikiem dla zwierząt,
- zwykłą smycz i szelki, które nie ograniczają ruchu łopatek,
- kilka woreczków na odchody, także na leśnych odcinkach,
- małą apteczkę z bandażem, środkiem do przemywania ran i pęsetą na kleszcze,
- ręcznik lub cienki koc, jeśli pies ma odpoczywać w samochodzie.
Przy dłuższej trasie nie zakładam, że po drodze znajdę działające źródło. Strumień może być wyschnięty, zanieczyszczony albo po prostu zbyt daleko od szlaku. Wodę dla psa traktuję tak samo poważnie jak własny zapas, szczególnie od maja do września.
Obroża z numerem telefonu i aktualny czip to drobiazgi, które robią ogromną różnicę. W lesie łatwo stracić psa z oczu nawet wtedy, gdy zwykle bardzo dobrze reaguje na przywołanie.
Na co uważać na leśnych trasach
Największym problemem nie jest zwykle długość szlaku, lecz suma drobnych obciążeń. Kamienie mogą poranić opuszki, błoto zwiększa ryzyko poślizgu, a intensywne słońce szybko prowadzi do przegrzania. Po spacerze obejrzyj łapy, przestrzenie między palcami i pachy.
Dzika przyroda i inni turyści
W Górach Sowich można spotkać sarny, dziki, lisy i inne zwierzęta. Pies powinien być wtedy przytrzymany krótko, a opiekun nie powinien próbować podchodzić bliżej ani pozwalać na pogoń. To chroni zarówno psa, jak i dziką zwierzynę.
Na popularnych odcinkach trzeba liczyć się z rowerzystami i innymi turystami. Przy mijaniu najlepiej zejść na bok, skrócić smycz i poprosić psa o spokojne czekanie. Dzięki temu spacer nie zamienia się w slalom między ludźmi.
Przeczytaj również: Góry Świętokrzyskie - najlepsze szlaki na jeden dzień
Upał, mróz i błoto
Latem unikaj startu w południe. W lesie jest chłodniej niż na otwartej przestrzeni, ale wysiłek podczas podejścia nadal mocno podnosi temperaturę psa. Dyszenie, osłabienie, chwiejny chód albo odmowa dalszego marszu oznaczają, że trzeba odpocząć w cieniu i przerwać trasę.
Zimą przydają się ręcznik i preparat do ochrony opuszek, zwłaszcza gdy na podejściu zalega lód albo twardy śnieg. Jesienią i wiosną zakładam, że czas przejścia może wydłużyć się o 30-50 procent, bo błotniste zejścia wymagają wolniejszego tempa.Jak zaplanować dojazd i tempo wycieczki
Najwygodniej wybrać jeden z parkingów przy przełęczach albo w miejscowościach położonych u podnóża pasma. W weekendy miejsca szybko się zapełniają, dlatego przy popularnych startach rozsądnie jest przyjechać przed godziną 9. Zawsze sprawdź, czy postój jest dozwolony i czy nie obowiązuje opłata.
Do czasu przejścia dolicz przerwy. Dla psa, który regularnie chodzi po górach, realne tempo wynosi często około 2,5-3,5 km na godzinę, ale na śliskim podłożu może spaść znacznie niżej. Nie planuj trasy na styk, szczególnie jeśli po spacerze czeka Cię jeszcze powrót samochodem.
Przed startem pobierz mapę offline i zapisz punkt parkingu. Zasięg telefonu w lesie bywa nierówny, a samo oznakowanie nie zawsze wystarczy, gdy wybierzesz pętlę z kilkoma skrzyżowaniami. Najlepiej mieć również prosty plan awaryjny, czyli krótszy wariant powrotu.
Co sprawdza się najlepiej w praktyce
Na pierwszy wyjazd wybrałbym trasę o długości 8-10 km, z możliwością zawrócenia i bez presji na zdobycie każdego punktu. Pies powinien wrócić zmęczony, ale nie wyczerpany. Jeśli następnego dnia porusza się sztywno albo niechętnie wstaje, poprzedni dystans był zbyt duży.Najlepszy sezon to późna wiosna, lato poza upałami i wczesna jesień. Zimą również można tu spacerować, ale potrzebne są buty z dobrym bieżnikiem, ostrożność na oblodzeniach i większy zapas czasu.
Góry Sowie dobrze nadają się na aktywny dzień z psem, pod warunkiem że potraktujesz je jak prawdziwe góry, a nie parkowy deptak. Wybierz oznakowany szlak, trzymaj zwierzę pod kontrolą, zabierz własną wodę i zostaw sobie margines na zmianę planu. Taki zestaw zwykle robi większą różnicę niż najdroższy sprzęt.
