Jedno wejście na Turbacz może wyglądać zupełnie inaczej w zależności od miejsca startu. Krótsza trasa z Nowego Targu prowadzi przez widokowe polany, podejście z Koninek jest bardziej górskie, a wariant przez Stare Wierchy pozwala przejść jednym z najładniejszych fragmentów Głównego Szlaku Beskidzkiego. Poniżej porównuję najważniejsze szlaki, czasy przejścia, poziom trudności oraz zasady, o których dobrze wiedzieć przed wyjściem.
Najlepszy szlak zależy od kondycji, widoków i planu dnia
- Najbardziej uniwersalna trasa prowadzi z Nowego Targu Kowańca żółtym szlakiem.
- Najładniejsze panoramy oferuje czerwony wariant przez Stare Wierchy i Halę Długą.
- Najkrótsze popularne podejście z Koninek zajmuje około 3 godzin i 15 minut.
- Najbardziej widokowy start w Nowym Targu stanowią Oleksówki, skąd prowadzi szlak zielony.
- Na trasach w granicach Gorczańskiego Parku Narodowego trzeba poruszać się wyłącznie po oznakowanych szlakach.
Który szlak na Turbacz wybrać
Turbacz ma wysokość 1310 m n.p.m., ale sam wierzchołek nie jest jedynym celem wycieczki. Wielu turystów kieruje się przede wszystkim do schroniska PTTK, położonego w pobliżu Hali Długiej. To właśnie tam znajduje się najlepsze zaplecze na odpoczynek, posiłek i zmianę planu w razie pogorszenia pogody.
Ja przy pierwszej wizycie wybrałabym trasę z Nowego Targu Kowańca albo z Oleksówek. Oba warianty są czytelne, mają umiarkowaną długość i prowadzą przez polany z widokiem na Tatry. Osoby nastawione na krajobrazy powinny rozważyć Stare Wierchy, natomiast najszybsze sensowne wejście zapewnia podejście z Koninek.
| Start i oznaczenie | Dystans w jedną stronę | Czas podejścia | Co wyróżnia trasę |
|---|---|---|---|
| Nowy Targ Kowaniec, żółty | około 7,6 km | około 3 godz. 15 min | Łagodne, popularne podejście i kaplica papieska na Polanie Rusnakowej |
| Nowy Targ Oleksówki, zielony | około 7,5 km | około 3 godz. | Panorama Tatr, Spisza, Jeziora Czorsztyńskiego i Babiej Góry |
| Koninki Hucisko, niebieski | około 6,7 km | około 3 godz. 15 min | Najbardziej zdecydowane podejście i wejście w obszar GPN |
| Stare Wierchy, czerwony | około 11,2 km do rejonu Rąbanisk | około 3 godz. 40 min | Panoramiczny odcinek Głównego Szlaku Beskidzkiego |
| Przełęcz Przysłop, żółty | 12,5 km | około 4 godz. 40 min | Szlak dziesięciu polan i bardzo dużo otwartej przestrzeni |
Podane czasy są orientacyjne i dotyczą sprawnego marszu bez długich przerw. Zimą, po opadach śniegu albo przy błotnistym podłożu przejście może wydłużyć się nawet o 30-70 procent. W planie jednodniowym zostawiam sobie zawsze dodatkowy zapas, szczególnie gdy trasa ma ponad 12 km w jedną stronę.
Najciekawsze warianty prowadzące na szczyt
Z Nowego Targu Kowańca żółtym szlakiem
To jeden z najczęściej wybieranych wariantów. Trasa ma około 7,6 km w jedną stronę, a przejście do schroniska zajmuje przeciętnie 3 godziny i 15 minut. Po drodze pojawiają się Bukowina Miejska, Wisielakówka, Długie Młaki oraz Polana Rusnakowa z kaplicą papieską.
Podejście jest dość szerokie i pozbawione technicznych trudności, choć suma przewyższeń wynosi około 696 m. To dobry wybór dla osób, które chodzą po górach okazjonalnie, ale mają już za sobą kilka dłuższych spacerów. Nie nazwałabym go jednak trasą zupełnie łatwą, bo końcówka po kilku godzinach marszu potrafi zmęczyć.
Z Oleksówek zielonym szlakiem
Start z osiedla Oleksówki ma podobną długość, około 7,5 km, i prowadzi do schroniska mniej więcej w 3 godziny. Największą zaletą są widoki. Przy dobrej przejrzystości powietrza można zobaczyć Tatry, fragment Spisza, Jezioro Czorsztyńskie oraz Babią Górę.
Na Polanie Brożek znajduje się charakterystyczny ołtarz poświęcony św. Maksymilianowi Kolbemu. Ten wariant polecam szczególnie wtedy, gdy pogoda zapowiada szerokie panoramy. Przy niskich chmurach jego największy atut znika, a sama trasa staje się po prostu spokojnym podejściem leśno-polankowym.
Z Koninek niebieskim szlakiem
Szlak z Koninek Huciska ma około 6,7 km i prowadzi do schroniska w około 3 godziny i 15 minut. W porównaniu z trasami nowotarskimi jest bardziej górski, a przewyższenie sięga około 783 m. Początkowo trasa prowadzi przez okolice Huciska, później wchodzi w rejon Gorczańskiego Parku Narodowego i dociera przez Czoło Turbacza w okolice schroniska.
To mój wybór dla osób, które chcą poczuć prawdziwe podejście, ale nie planują całodziennej pętli. Trzeba liczyć się z tym, że niebieski szlak bywa stromy, a po deszczu miejscami robi się ślisko. Dla rodzin z małymi dziećmi lepszy będzie łagodniejszy wariant z Kowańca.
Przez Stare Wierchy czerwonym Głównym Szlakiem Beskidzkim
Czerwony szlak ze Starych Wierchów prowadzi przez Obidowiec, Halę Turbacz i Halę Długą. To trasa dla tych, którzy nie chcą jedynie zdobyć wysokości, ale zależy im na najładniejszym krajobrazie całej wycieczki. Otwarte polany dają widok na Tatry, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki i dalsze pasma.
Sam odcinek ze Starych Wierchów w kierunku Turbacza i Rąbanisk ma około 11,2 km, a jego przejście zajmuje mniej więcej 3 godziny i 40 minut. Jeśli startujemy dopiero z Rabki-Zdroju, trzeba doliczyć około 9 km i 3,5 godziny dojścia do Starych Wierchów. Z Rabki robi się więc długa wycieczka, zwykle przeznaczona na cały dzień.
Ten wariant ma też słabszą stronę. Fragment między Starymi Wierchami a Turbaczem może być okresowo zniszczony przez prace leśne. Przed wyjściem sprawdziłabym aktualny stan nawierzchni i nie zakładała, że czerwony szlak będzie wszędzie równie wygodny.
Przeczytaj również: Czupel z Przegibka - trasa, czas przejścia i parking
Z Lubomierza przez Gorc Troszacki
Żółty szlak z Przełęczy Przysłop do schroniska ma około 12,5 km, a średni czas podejścia wynosi około 4 godziny i 40 minut. Trasa znana jest jako szlak dziesięciu polan. Po drodze można oglądać tradycyjne szałasy, dawne tereny pasterskie i szerokie panoramy kilku pasm górskich.
To bardzo dobry wariant dla doświadczonych piechurów, ale słaby pomysł na spontaniczny spacer po południu. Gorczański Park Narodowy wskazuje na strome podejścia i śliskie stopnie, a przy silnym wietrze dodatkowym zagrożeniem mogą być łamiące się gałęzie. Zyskujemy krajobraz, lecz płacimy za niego długością trasy i większym zmęczeniem.
Jak zaplanować trasę i powrót
Większość popularnych wejść na Turbacz to trasy tam i z powrotem, dlatego czas z tabeli trzeba pomnożyć mniej więcej przez dwa. Do tego dochodzą postoje przy schronisku, zdjęcia i ewentualne oczekiwanie na jedzenie. Na krótszy wariant z Kowańca przeznaczyłabym co najmniej 7 godzin, a na pętlę przez Stare Wierchy lub Lubomierz nawet 8-10 godzin.
Przed wyjazdem sprawdzam trzy rzeczy. Po pierwsze, czy miejsce startu ma dostępny parking lub połączenie autobusowe. Po drugie, czy powrót tą samą trasą nie będzie wymagał marszu po zmroku. Po trzecie, czy w razie załamania pogody istnieje możliwość skrócenia wycieczki.
- Kowaniec i Oleksówki sprawdzają się przy dojeździe do Nowego Targu i klasycznym wejściu na szczyt.
- Koninki są wygodne dla osób nocujących w Porębie Wielkiej i okolicach.
- Stare Wierchy najlepiej potraktować jako część dłuższej trasy grzbietowej.
- Lubomierz i Przełęcz Przysłop wymagają wcześniejszego startu oraz dobrej kondycji.
Na mapie trzeba odróżnić szczyt Turbacza od schroniska PTTK. To dwa bliskie, ale nieidentyczne punkty. Jeśli celem jest fotografia przy tabliczce szczytowej, po odpoczynku w schronisku trzeba doliczyć jeszcze krótki odcinek podejścia zgodnie z oznakowaniem.
Na trasę zabieram minimum 1,5-2 litry wody na osobę, przekąskę z solą lub węglowodanami, naładowany telefon i papierową mapę jako zapas. W schronisku można odpocząć, ale nie planowałabym całej wycieczki tak, jakby zawsze było tam szybko i bez kolejek.
Warunki na szlaku zmieniają się szybciej, niż sugeruje mapa
Gorce mają łagodniejszy charakter niż Tatry, ale nie oznacza to, że pogoda jest tu przewidywalna. Na polanach wiatr potrafi być dużo silniejszy niż w lesie, a jesienią i zimą zmrok zapada szybko. Latem największym problemem bywa błoto, natomiast zimą orientację utrudniają zaspy i niewidoczne oznaczenia pod śniegiem.
Na podejściach przydają się kijki trekkingowe, szczególnie na niebieskim szlaku z Koninek i na trasie z Lubomierza. Zimą warto mieć raczki, a przy oblodzeniu także stuptuty. Buty miejskie nie dają wystarczającej przyczepności na mokrych korzeniach i kamieniach.
Nie traktowałabym prognozy pogody jako gwarancji. Jeśli widoczność spada, zaczyna mocno padać albo wiatr łamie gałęzie, rozsądniej zawrócić przy najbliższym bezpiecznym punkcie. Turbacz nie ucieknie, a dobry plan górski zawsze zawiera wariant odwrotu.
Zasady Gorczańskiego Parku Narodowego i aktywność na trasie
Część opisanych szlaków przebiega przez Gorczański Park Narodowy. Na jego terenie można chodzić tylko po wyznaczonych trasach, a szlak pieszy nie zawsze jest automatycznie dostępny dla rowerów, koni czy narciarzy. Przed wyjazdem sprawdziłabym przeznaczenie konkretnego odcinka, zwłaszcza jeśli planuję inną aktywność niż piesza.
Wędrówka z psem jest możliwa tylko na wskazanych odcinkach i zawsze na smyczy. Trasy prowadzące na Turbacz z Nowego Targu są położone poza obszarem parku, ale nie zwalnia to z respektowania lokalnych regulaminów, prywatnych terenów i zasad bezpieczeństwa.
Rowerem można poruszać się tylko po trasach udostępnionych do ruchu rowerowego. GPN zaznacza również, że część gorczańskich tras rowerowych jest trudna i wymaga odpowiednich umiejętności. Z mojego punktu widzenia najgorszym pomysłem jest szybki zjazd zatłoczonym odcinkiem wspólnym z pieszymi.
Za wejście na teren parku może obowiązywać bilet, a zasady i cennik mogą się zmieniać. Dotyczy to przede wszystkim tras wchodzących w granice GPN, dlatego przed wyjściem warto sprawdzić bieżące informacje parku i przygotować drobną opłatę lub możliwość zakupu biletu online.
Jak wybrać trasę, której nie trzeba będzie żałować
Na pierwszy raz wybrałabym żółty szlak z Kowańca, bo łączy rozsądny czas przejścia z dobrym oznakowaniem i ciekawymi punktami po drodze. Gdy najważniejsze są widoki, lepiej zacząć z Oleksówek albo zaplanować czerwony odcinek przez Stare Wierchy.
Koninki oferują bardziej zdecydowane podejście, a Lubomierz jest propozycją dla osób, które chcą przejść długą, krajobrazową trasę przez polany. Niezależnie od wyboru, na Turbaczu najbardziej liczy się nie samo dotarcie do celu, lecz dopasowanie długości, przewyższenia i godziny powrotu do własnych możliwości.
